Scheiden als ondernemer: hier moet u op letten

Gaat u scheiden als ondernemer? Dit maakt de echtscheiding extra complex. Valt de onderneming in de huwelijkse gemeenschap? Is er een verrekenbeding van toepassing op de onderneming? Kunt u uw ex-partner uitkopen als u beiden betrokken bent bij het bedrijf? En hoe zit het met alimentatie, aangezien u mogelijk sterk wisselende inkomsten heeft? We leggen het allemaal uit in dit artikel.

First things first: voortbestaan bedrijf

Uw bedrijf is een belangrijk onderdeel van uw leven. U heeft er ziel en zaligheid in gestoken, het verschaft u een inkomen en het vertegenwoordigt een bepaalde waarde. Bij een echtscheiding lopen de emoties vaak hoog op. Emoties mogen absoluut een plek hebben in het echtscheidingsproces, maar voor beide partijen is het verstandig als ze niet de rationaliteit beïnvloeden. Beide ex-partners zijn uiteindelijk gebaat bij een gezonde voortzetting van het bedrijf, dus houd dit in het achterhoofd tijdens het echtscheidingsproces.

Drie mogelijkheden vermogensrechtelijke verhouding

Toen u trouwde of geregistreerd partners werd (vanaf nu: trouwen), kwam er tussen u en uw ex een vermogensrechtelijke verhouding tot stand. Daarvoor bestaan drie mogelijkheden:

  1. U bent getrouwd in gemeenschap van goederen.
  2. U bent getrouwd in beperkte gemeenschap van goederen.
  3. U bent getrouwd onder huwelijkse voorwaarden.

Gemeenschap van goederen

In het eerste geval moeten alle bezittingen en schulden worden verdeeld. De waarde van uw bedrijf valt in principe onder algemeen bezit.

Huwelijkse voorwaarden

Veel ondernemers laten echter huwelijkse voorwaarden opstellen, waarmee ze het vermogen en de schulden van de onderneming buiten de gemeenschap plaatsen. Gaat u scheiden, dan hoeft u de waarde van het bedrijf niet te verdelen.

Bent u zzp’er of heeft u een VOF en heeft u géén huwelijkse voorwaarden opgesteld? Bij deze rechtsvormen geldt er geen onderscheid tussen zakelijk en privé, dus valt alles in de gemeenschap.

Gaat u (nog) niet scheiden, dan is het ook belangrijk om eens in de zoveel tijd goed na te denken over de huwelijkse voorwaarden. Daarin legt u immers vast wat er met uw bedrijf moet gebeuren bij een echtscheiding, overlijden of faillissement. Situaties en relaties zijn altijd aan verandering onderhevig. Het is belangrijk dat uw huwelijkse voorwaarden in lijn zijn met de actuele situatie en de wensen van zowel u als uw partner.

Beperkte gemeenschap van goederen

Bent u in beperkte gemeenschap van goederen getrouwd, wat sinds 1 januari 2018 het standaard wettelijke regime is? Wanneer het bedrijf al voor het huwelijk is opgericht, valt deze normaliter buiten de gemeenschap. De waardevermeerdering gedurende het huwelijk kan wel als gemeenschappelijk worden beschouwd.

De partner zonder bedrijf kan recht hebben op compensatie voor de waardevermeerdering. Dit levert een complexe rekensom op, waarbij onder meer factoren als de waarde van het bedrijf bij aanvang en bij de beëindiging van het huwelijk worden meegenomen.

Verrekenbeding

Het verrekenbeding is een belangrijk aandachtspunt. Dit wil zeggen dat de partners in de huwelijkse voorwaarden overeenkomen om bepaalde inkomsten of vermogensbestanddelen, die eigenlijk buiten de gemeenschap van goederen vallen, toch met elkaar te verrekenen. Dit kan periodiek gebeuren of aan het einde van het huwelijk. Is de onderneming niet expliciet van de verrekening uitgesloten, dan moet de waarde dus verrekend worden tussen de ex-partners.

Is er een verrekenbeding? Dan kan het wijs zijn, mits uw partner hier natuurlijk ook zo over denkt, om de huwelijkse voorwaarden te laten veranderen zodra u weet dat u gaat scheiden. Een familierechtadvocaat of notaris kan u hierover adviseren.

Verdelen via de notaris

Goed om te beseffen: bent u daadwerkelijk gescheiden, dan moet u sommige bezittingen nog verdelen via de notaris. Maakten bijvoorbeeld het huis of aandelen van de onderneming tijdens het huwelijk onderdeel uit van de gemeenschap van goederen? Dan moeten deze aan de hand van een notariële akte worden toegekend aan de ex-partner die het toekomt.

Uw partner uitkopen

Heeft u sámen een bedrijf? Wellicht is het mogelijk om het bedrijf gezamenlijk voort te zetten, maar in veel gevallen zullen ex-partners dit onwenselijk vinden. De ene ex kan de andere dan uitkopen. Belangrijk is dat het uitkoopbedrag het voortbestaan van de onderneming niet in gevaar brengt. Als de continuïteit in gevaar komt, is het verstandig om de uitbetaling van het bedrag over een lange termijn uit te spreiden.

Kinder- en partneralimentatie

De inkomsten van ondernemers zijn vaak sterk wisselend, wat de vaststelling van het bedrag voor kinder- en partneralimentatie bemoeilijkt. Het kan verstandig zijn om enige flexibiliteit in het echtscheidingsconvenant op te nemen. Evalueer de alimentatie bijvoorbeeld periodiek, zodat de hoogte van de alimentatie kan worden bijgesteld waar nodig.

Mediation

Met name bij echtscheidingen waarbij er een onderneming in het spel is, biedt mediation veel meerwaarde. Niet alleen is er sprake van meer juridische en financiële complexiteit, ook zijn de financiële belangen vaak groter dan bij de gemiddelde scheiding tussen niet-ondernemers.

Zoals gezegd: de emoties kunnen hoog oplopen. De mediator, een onafhankelijke bemiddelaar die streeft naar een oplossing die voor iedereen wenselijk is, houdt gedurende het hele traject de bedrijfscontinuïteit in het oog. Tot slot biedt mediation meer ruimte voor creatieve oplossingen, wat vooral handig kan zijn als beide ex-partners bij het bedrijf betrokken zijn. Vanwege de complexiteit van de juridische materie is het raadzaam voor een mediator te kiezen die ook (familierecht)advocaat is.

Bent u (getrouwd met) een ondernemer, komt u uit de regio Groningen, Delfzijl en Winschoten en gaat u scheiden? De familierechtadvocaten en -mediators van Henkelman • Van Nimwegen zijn zeer ervaren in echtscheidingszaken waarbij er een onderneming in het spel is én hebben veel oog voor de menselijke en emotionele dimensie. Neem vrijblijvend contact op.

Vrijblijvende kennismaking

Onze gespecialiseerde familierechtadvocaten zijn tevens ervaren (echtscheidings)mediators, mr. Edwin Henkelman is daarnaast overlegscheidingsadvocaat. Komt u uit de regio Groningen, Delfzijl en Winschoten en wilt u vrijblijvend kennismaken met mr. Edwin Henkelman of mr. Eveline van Nimwegen? Neem gerust contact met ons op om een kennismakingsgesprek in te plannen.