Kind erkennen zonder moeder: zo werkt het

Biologische versus juridische vader, erkenning, vervangende toestemming tot erkenning, gezag: voor leken kan het allemaal ingewikkelde materie lijken. We krijgen vaak de volgende vraag voorgelegd: kunt u als vader een kind erkennen buiten de moeder om? In dit artikel beantwoorden we deze vraag zo duidelijk mogelijk.

Biologische vader versus juridische vader

De biologische vader is niet vanzelfsprekend de juridische ouder van een kind. De vrouw uit wie een kind geboren is wordt daarentegen wel automatisch de juridische moeder. Is de moeder getrouwd of heeft zij een geregistreerd partnerschap met een man? Dan wordt de partner de juridische vader, ongeacht of hij de biologische vader is van het kind. Een andere man dan de biologische vader kan hierdoor de juridische vader worden.

Als de biologische vader niet getrouwd is of geen geregistreerd partnerschap heeft met de moeder, dan wordt hij niet automatisch de juridische vader. Daarbij maakt het geen verschil of dat de biologische vader en moeder een relatie hebben of samenwonen.

Erkenning

Bent u niet getrouwd met de moeder? Dan kunt u juridisch vader worden door het kind te erkennen. U kunt het kind erkennen door vóór of na de geboorte aangifte te doen bij de burgerlijke stand van de gemeente. Voor erkenning van een kind jonger dan 12 jaar heeft u toestemming van de moeder nodig. Voor erkenning van een kind jonger dan 16 jaar maar ouder dan 12 jaar is zowel toestemming van het kind als van de moeder nodig.

Krijgt u geen toestemming? Dan kunt u een verzoek indienen bij de rechtbank om vervangende toestemming tot erkenning te krijgen. Alleen een advocaat kan zo’n verzoek om vervangende toestemming tot erkenning indienen. Wanneer u geen aangifte doet bij de burgerlijke stand én geen toestemming van de moeder krijgt, dan komt er geen familierechtelijke relatie vast te staan tussen u en uw kind.

Vervangende toestemming

In het geval dat u geen toestemming van de moeder krijgt, kunt u dus vervangende toestemming van de rechter vragen. Alleen de verwekker van het kind kan zo’n verzoek indienen. Als het niet zeker is of u de biologische vader bent, kan de rechtbank opdracht geven een DNA-onderzoek of een bloedonderzoek te laten doen. Verder geldt dat u 16 jaar of ouder moet zijn om een kind te erkennen. Bovendien mag het kind niet al twee juridische ouders hebben.

Als biologische vader kunt u niet zelf om de vernietiging van het juridische ouderschap van de niet-biologische vader vragen. Alleen de moeder, de juridische vader en het kind kunnen de rechtbank verzoeken om de erkenning te vernietigen.

Wat u verder moet weten over vervangende toestemming

In sommige gevallen zal de rechter een verzoek tot vernietiging honoreren. Bijvoorbeeld als de moeder u benadeeld heeft door een andere man toestemming te geven om uw kind te erkennen voordat u uw eigen aanvraag voor erkenning heeft kunnen indienen. Een bijzondere curator kan namens uw minderjarige kind een verzoek tot ontkenning van het juridische vaderschap van de niet-biologische vader indienen. De bijzondere curator dient zo’n verzoek alleen in wanneer dit in het belang van het kind is.

Omdat de vervangende toestemming in het belang van het kind moet zijn, kan de rechtbank een deskundige van de Raad voor de Kinderbescherming benoemen om een onderzoek in te stellen. De rechter neemt zijn of haar bevindingen vervolgens mee in de beslissing.

In zeer uitzonderlijke gevallen zal de rechter een verzoek tot vervangende toestemming tot erkenning afwijzen. Denk aan een zeer ernstig verstoorde relatie tussen de moeder en de verzoeker (bijvoorbeeld in het geval van huiselijk geweld) of bij de reële angst dat de vader het kind meeneemt naar het buitenland.

Erkenning is niet hetzelfde als gezag

Een ouder met gezag is bevoegd om beslissingen over het minderjarige kind te nemen, zoals medische beslissingen, schoolkeuze en de keuze voor de woonplaats van het kind. Is er sprake van gezamenlijk (ouderlijk) gezag? Beide ouders moeten in dat geval de beslissingen in onderling overleg en met wederzijds goedvinden nemen.

Als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft met de moeder, heeft u automatisch ouderlijk gezag. Bent u niet getrouwd of heeft u geen geregistreerd partnerschap? Dan heeft u óf de medewerking van de moeder nodig óf moet u een verzoek indienen bij de rechtbank om u met gezamenlijk gezag te belasten. Dit verzoek wordt in beginsel toegewezen, tenzij de beslissing niet in het belang van het kind is.

In de toekomst: automatisch gezamenlijk gezag door erkenning

In maart jl. heeft de Eerste Kamer een wetsvoorstel aangenomen waarin is vastgelegd dat gezamenlijk gezag ‘van rechtswege’ zal ontstaan door erkenning. Vanaf de inwerkingtreding van deze wet, waarvan de datum nog onbekend is, zullen dus ook niet-gehuwde en niet-geregistreerde partners bij erkenning van een kind automatisch het gezamenlijk gezag verkrijgen.

 

 

Komt u uit de regio Groningen, Delfzijl en Winschoten en zoekt u een ervaren familierechtadvocaat of -mediator? Neem dan vrijblijvend contact op met Henkelman • Van Nimwegen.

Vrijblijvende kennismaking

Onze gespecialiseerde familierechtadvocaten zijn tevens ervaren (echtscheidings)mediators, mr. Edwin Henkelman is daarnaast overlegscheidingsadvocaat. Komt u uit de regio Groningen, Delfzijl en Winschoten en wilt u vrijblijvend kennismaken met mr. Edwin Henkelman of mr. Eveline van Nimwegen? Neem gerust contact met ons op om een kennismakingsgesprek in te plannen.