Kan de rechter een ouder de omgang met het kind ontzeggen?

Iedere ouder heeft, in beginsel, recht op omgang met zijn kinderen. Alleen in uitzonderlijke gevallen én op verzoek van één van de ouders kan een rechter een ouder de omgang met zijn of haar kind ontzeggen. Zo’n verzoek kan uitsluitend worden toegewezen in vier situaties.

Ontzegging van het recht op omgang

Het uitgangspunt binnen het Nederlandse recht is dat elke ouder recht heeft op omgang met zijn kinderen. In het belang van het kind kan de rechter in uitzonderlijke situaties bepalen dat een ouder geen omgang met zijn kinderen mag hebben. Het ontzeggen van omgang is immers een zeer ingrijpende maatregel, waar rechters dan ook terughoudend mee omgaan. Een ontzegging kan alleen plaatsvinden op verzoek van één van de ouders en toe worden gewezen bij één van de volgende vier situaties.

1.    Ernstig nadeel voor de ontwikkeling van het kind

De rechter kan een ouder de omgang met het kind ontzeggen als de omgang ernstig nadeel zou opleveren voor de geestelijke of lichamelijke ontwikkeling van het kind. Dit soort situaties kunnen bijvoorbeeld voorkomen bij vechtscheidingen. Zet de ene ouder het kind in als machtsmiddel bij ruzies met zijn of haar ex-partner, dan kan het kind daar psychisch zwaar onder lijden. Ook kan worden gedacht aan omstandigheden waarin de ene ouder voortdurend negatief over de ouder spreekt. Zulk gedrag kan zelfs leiden tot het ouderverstotingssyndroom, dat kan resulteren in onder meer depressies, identiteitsproblemen en een laag zelfbeeld bij kinderen.

Goed om op te merken: de situatie moet zeer ernstig zijn voordat de rechter een ouder de omgang ontzegt om deze reden. Puur en alleen weerstand hebben tegen de omgang van het kind met de andere ouder zal bijvoorbeeld onvoldoende aanleiding zijn voor een rechter om tot dit besluit te komen.

2.    Ouder is ongeschikt of niet in staat tot omgang

De rechter kan tevens beslissen om een ouder de omgang met het kind te ontzeggen als de ouder ‘kennelijk ongeschikt of niet in staat is’ tot omgang. Ernstig negatieve gedragingen die kunnen leiden tot ontzegging van het recht op omgang zijn bijvoorbeeld:

  • Tijdens de omgang met het kind is de ouder onder invloed van alcohol of drugs.
  • De ouder neemt het kind mee naar ongeschikte en/of kindonvriendelijke plaatsen.
  • Dreigen met ontvoering van het kind.
  • De ouder houdt zich structureel niet aan de (overeengekomen of opgelegde) omgangsregeling.
  • De ouder is gewelddadig tegenover het kind of heeft het kind seksueel misbruikt.

3.    Kind heeft ernstige bezwaren

De omgang kan ook worden ontzegd als het kind zélf ernstige bezwaren heeft tegen het recht op omgang. In beginsel kan een minderjarig kind niet zelf bepalen of het omgang wil met de niet-verzorgende ouder. Naarmate een kind ouder wordt, is het moeilijker hem of haar te dwingen om omgang met de andere ouder te hebben. De rechter vraag een kind van 12 jaar of ouder namelijk naar zijn mening bij het verzoek tot vaststelling van een omgangsregeling. Als het kind ernstige bezwaren heeft, kan de rechter besluiten tot ontzegging van omgang. Stel dat uw kind simpelweg geen zin heeft in omgang met uw ex-partner, dan is dat onvoldoende om van een ernstig bezwaar te spreken.

4.    Stopzetten vanwege zwaarwegende belangen

Er kunnen ook andere redenen zijn om een ouder het recht op omgang met zijn kind te ontzeggen. Bijvoorbeeld als een kind last heeft van de omgang met één van de ouders, maar dit nog net niet valt onder ‘ernstig geestelijk of lichamelijk nadeel’. Dit geeft de rechter de ruimte om buiten de drie hierboven genoemde ontzeggingsgronden de omgang stop te zetten. Het zal inmiddels duidelijk zijn: ook op deze grond ontzegt een rechter een ouder niet snel het recht op omgang met het kind. Alleen in uitzonderingssituaties kan sprake zijn van zwaarwegende belangen die een ontzegging van de omgang rechtvaardigen.

 

Komt u uit de regio Groningen, Delfzijl en Winschoten en kampt u met een probleem op het gebied van omgang? Neem dan vrijblijvend contact op met de gespecialiseerde familierechtadvocaten en mediators van Henkelman • Van Nimwegen.

Vrijblijvende kennismaking

Onze gespecialiseerde familierechtadvocaten zijn tevens ervaren (echtscheidings)mediators, mr. Edwin Henkelman is daarnaast overlegscheidingsadvocaat. Komt u uit de regio Groningen, Delfzijl en Winschoten en wilt u vrijblijvend kennismaken met mr. Edwin Henkelman of mr. Eveline van Nimwegen? Neem gerust contact met ons op om een kennismakingsgesprek in te plannen.