Ben ik aansprakelijk voor de schulden van mijn ex-partner?

Het is dubbel zuur: allereerst loopt uw relatie op de klippen, vervolgens bent u aansprakelijk voor de schulden van uw ex-partner. Gelukkig geldt dit in lang niet alle gevallen. Wanneer kunt u wél aansprakelijk zijn voor de schulden van uw ex? Hoe zit het bij trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen? En hoe kunt u de schuldensituatie het beste aanpakken als u gaat scheiden? We vertellen het allemaal in dit artikel. 

Mogelijke schulden

Ex-partners kunnen verantwoordelijk worden voor allerlei soorten schulden. Veelvoorkomende soorten schulden zijn bijvoorbeeld creditcardschulden, belastingschulden, studieschulden, gokschulden en consumptieve kredieten. Maar ook schulden ten aanzien van een eenmanszaak, een aanslag inkomstenbelasting die na een paar jaar volgt bij een ondernemer, mogelijke onderwaarde van een koopwoning, leasecontracten en levensverzekeringen met een afkoopwaarde. Laten we tot slot alimentatie niet vergeten. Al is dat niet een schuld van uw ex waarvoor u verantwoordelijk wordt, maar een schuld die juist ontstaat dóór de echtscheiding.

Gemeenschap van goederen

Of u aansprakelijk bent voor schulden van uw ex, hangt af van de samenlevingsvorm en/of de afspraken die u over schulden met uw ex heeft gemaakt. Bent u getrouwd in algehele gemeenschap van goederen? Dan bent u beiden hoofdelijk aansprakelijk voor alle schulden. Tot 1 januari 2018 was dit de standaardvorm van huwelijken en geregistreerde partnerschappen. Omdat huwelijken en partnerschappen hetzelfde wettelijke regime kennen op dit vlak, spreken we in dit artikel voortaan slechts over huwelijken en echtscheidingen als we ook (het ontbinden van) geregistreerde partnerschappen bedoelen.

Bij een algehele gemeenschap van goederen worden alle bezittingen en schulden van beide partners – die zowel voor als tijdens het huwelijk zijn verkregen – samengevoegd. Bij een scheiding wordt de gezamenlijke gemeenschap gelijk verdeeld tussen de ex-partners. Dat gaat dus ook over de schulden: beide partners kunnen volledig aansprakelijk zijn voor de schuld(en).

Goed om op te merken. Schulden die zijn gemaakt na de echtscheiding, vallen niet meer in de gemeenschap. Als peildatum wordt het moment genomen waarop het verzoekschrift tot echtscheiding is ingediend.

Beperkte gemeenschap van goederen

Sinds 1 januari 2018 geldt een nieuwe standaardvorm voor mensen die gaan trouwen: de beperkte gemeenschap van goederen. Dit betekent dat wat beide partners vóór het huwelijk bezaten, plus eventuele erfenissen en schenkingen die ze tijdens het huwelijk ontvangen, persoonlijk eigendom blijft. Al het overige dat ze tijdens het huwelijk verkrijgen, wordt gezamenlijk eigendom.

Wat betekent dit voor schulden? Zijn de schulden vóór het huwelijk aangegaan, dan blijven ze persoonlijk. Worden ze tijdens het huwelijk gemaakt, dan vallen ze dus in de gemeenschap. Oftewel: beide partners zijn aansprakelijk, ongeacht wie de schulden feitelijk heeft gemaakt.

Het nieuwe standaardregime lijkt in sommige opzichten op het huwen onder huwelijkse voorwaarden. Wel is het zo dat paren die andere financiële afspraken willen maken dan de beperkte gemeenschap van goederen nog steeds huwelijkse voorwaarden kunnen opstellen.

Huwelijkse voorwaarden

Huwelijkse voorwaarden zijn de afspraken die partners maken voor of tijdens het huwelijk over het verdelen van het vermogen en de schulden. Die afspraken worden vervolgens vastgelegd in een notariële akte. Partners bepalen zo dus zelf wat er gebeurt in geval van scheiden of overlijden. Vaak wordt via huwelijkse voorwaarden afgeweken van de algehele gemeenschap van goederen, bijvoorbeeld door af te spreken dat (bepaalde) bezittingen of schulden buiten de gemeenschap blijven.

In principe blijven ex-partners bij huwelijkse voorwaarden dus aansprakelijk voor hun eigen schulden, behoudens voor schulden die zij zijn aangegaan ten behoeve van de kosten van de huishouding. In de huwelijkse voorwaarden kunt u afspraken maken over gezamenlijke schulden. Een goed voorbeeld is de hypotheek: veel stellen kiezen ervoor om dat als een gezamenlijke schuld te beschouwen.

Afspraken opnemen in echtscheidingsconvenant

In het echtscheidingsconvenant legt u alle afspraken rondom de scheiding vast, dus ook de afspraken over het omgaan met schulden. In het convenant kunt u afspreken dat u bijvoorbeeld alle bezittingen en schulden gelijk verdeelt en dus beiden hoofdelijk aansprakelijk blijft voor de schulden. Voor afspraken waarbij u niet meer hoofdelijk aansprakelijk bent voor een schuld, moet u de schuldeiser betrekken – dit kunt u onderling niet regelen. Ook zou u preventief afspraken kunnen maken over schulden, oftewel afspraken over mogelijke schulden die gaan bovendrijven maar waar u nu nog geen weet van heeft.

Graag willen we u wijzen op de mogelijkheid om de afspraken af te stemmen met de schuldeisers. Zijn er afspraken gemaakt met schuldeisers (wie lost welke schuld af?), neem dit dan op in het convenant. Let wel: het convenant – waarin u afspraken maakt over de onderlinge draagkracht – werkt alleen tussen partijen, de afspraken met de schuldeisers kunt u toevoegen als bijlage bij het convenant. Zo voorkomt u dat schuldeisers bij u aankloppen voor schulden waarvoor u niet aansprakelijk bent. U kunt ze dan immers altijd wijzen op de afspraak die met ze is gemaakt en die als bijlag is opgenomen in het convenant.

Samenwonen

Gaat u ‘slechts’ samenwonen? Dan bent u in principe niet aansprakelijk voor de schulden van uw ex, tenzij u andere afspraken heeft gemaakt in het samenlevingscontract. Wel bent u verantwoordelijk voor de leningen en schulden die u gezamenlijk bent aangegaan. Denk aan schulden die zijn gemaakte ten behoeve van onder meer woonlasten, gas, water, stroom, internet, verzekeringen en kosten van de huishouding.

Schulden splitsen

Gemeenschappelijke schulden kunt u splitsen. U kunt bijvoorbeeld de helft van de schulden blijven betalen door maandelijks een bijdrage naar uw ex-partner over te maken, die daarmee de schuld afbetaalt. Dit impliceert wel een risico: de schuldeiser kan namelijk bij de ene ex-partner aankloppen als de andere ex-partners niet betaalt, aangezien de hoofdelijke aansprakelijkheid blijft bestaan. Ook is het mogelijk om aan een schuldeiser te vragen of dat hij de schuld splitst in twee aparte schulden, waarvoor u dus vervolgens allebei individueel verantwoordelijk bent.

Maakt u andere afspraken over het splitsen van schulden? Dat kan. Maar als de fiscus de splitsing als ongelijk beschouwt, moet u mogelijk schenkingsbelasting betalen. Een advocaat of mediator die is gespecialiseerd in het familierecht, kan u hierover adviseren.

Belang van mediation

Gooi het gevoelige onderwerp schulden in de emotionele snelkookpan die een echtscheiding is en het deksel knalt al snel tegen het plafond. Een mediator helpt om conflicten te voorkomen. Zo’n bemiddelaar is onafhankelijk, bevordert soepele communicatie, is gespecialiseerd in het voorkomen van issues en zoekt naar een oplossing die voor álle belanghebbenden – dus ook de kinderen – goed werkt.

Met name bij het onderwerp schulden biedt mediation veel meerwaarde. Niet alleen omdat het op emotioneel vlak gevoelige materie is. Ook financieel gezien kan het complex zijn, met name als er sprake is van verschillende soorten schulden. Lopen de emoties hoog op? In dat geval is het vaak extra lastig om te bepalen wie in welke mate aansprakelijk is voor de schulden. Een mediator is de persoon bij uitstek om alle emoties in goede banen te leiden en te zorgen voor een oplossing die voor iedereen werkt.

 

Bent of gaat u uit elkaar en heeft u (problemen op het gebied van) schulden? Neem dan vrijblijvend contact op met de gespecialiseerde advocaten en mediators van Henkelman • Van Nimwegen. We zijn gevestigd in Delfzijl en Groningen, met een bezoekadres in Winschoten.

 

Vrijblijvende kennismaking

Onze gespecialiseerde familierechtadvocaten zijn tevens ervaren (echtscheidings)mediators, mr. Edwin Henkelman is daarnaast overlegscheidingsadvocaat. Komt u uit de regio Groningen, Delfzijl en Winschoten en wilt u vrijblijvend kennismaken met mr. Edwin Henkelman of mr. Eveline van Nimwegen? Neem gerust contact met ons op om een kennismakingsgesprek in te plannen.