Waarom zou ik eenhoofdig gezag aanvragen en hoe werkt het?

Eenhoofdig gezag wordt toegekend als er ernstige problemen zijn tussen de ouders. Het gevolg is, zoals de term ook al impliceert, dat slechts één ouder het gezag heeft. Omdat de impact van deze maatregel groot is, wordt een verzoek niet snel goedgekeurd. We leggen uit wat eenhoofdig gezag is, in welke situaties het kan worden toegekend en wat de gevolgen ervan zijn.

Ouderlijk gezag: een uitleg

Als ouder met gezag bent u verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van uw kind. U draagt de kosten voor de opvoeding en verzorging tot uw kind 18 jaar is. Is uw kind ouder dan 18 jaar? Dan moet u meebetalen aan de kosten voor studie en levensonderhoud totdat uw stiefkind 21 jaar is, mits uw kind binnen uw gezin woont.

Als wettelijke vertegenwoordiger bent u bevoegd om beslissingen over het minderjarige kind te nemen. Denk hierbij aan medische beslissingen, schoolkeuze, de keuze voor de woonplaats van het kind en een verhuizing (als één van de ouders waar het kind woont wil verhuizen). Bij gezamenlijk (ouderlijk) gezag dienen de beslissingen in onderling overleg en met wederzijds goedvinden genomen te worden. Voor een buitenlandse vakantie is bijvoorbeeld de toestemming van beide ouders vereist.

Gezamenlijk gezag en toestemming bij de rechter

Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap oefenen allebei de ouders automatisch gezamenlijk gezag uit over het kind. In het geval van een scheiding blijft het gezamenlijk gezag in beginsel in stand.

Gaat het om ongehuwden of gehuwde (mannelijke) homostellen, dan wordt niet automatisch het ouderlijk gezag verkregen: alleen een meerderjarige moeder krijgt automatisch het ouderlijk gezag. Als de vader het kind erkent, kan hij mede met het ouderlijk gezag worden belast. Hiervoor is toestemming nodig van de moeder. Als de moeder niet instemt, dan kunt u als vader om toestemming vragen bij de rechter.

Eenhoofdig gezag

Na een scheiding kunnen er ernstige problemen optreden tussen u en uw ex-partner. U kunt dan eenhoofdig gezag aanvragen. De rechter kan het gezag dan aan (alleen) u geven. Uw ex-partner heeft in dat geval dus geen gezag meer.

In het algemeen wordt het als belangrijk gezien dat beide ouders het gezag over het kind hebben. Het beëindigen van het gezamenlijke ouderlijk gezag is dan ook een ingrijpend middel. De ouder met eenhoofdig gezag hoeft hierdoor niet meer te overleggen met de andere ouder over belangrijke beslissingen in het leven van het kind. De ouder zonder ouderlijk gezag verliest dus de mogelijkheid om mee te beslissen over de belangrijke kwesties in het leven van zijn of haar eigen kind.

Wanneer wordt eenhoofdig gezag toegekend?

Door de ingrijpende impact wordt ouderlijk gezag niet snel beëindigd. Een verzoek tot eenhoofdig gezag wordt dan ook niet snel toegekend. In sommige gevallen is het echter beter voor uw kind als slechts één ouder het gezag heeft. Het in stand houden van het gezamenlijk gezag kan in bepaalde gevallen leiden tot stress of onrust in het leven van het kind. Daardoor kan het in het belang zijn van het kind om eenhoofdig ouderlijk gezag toe te kennen.

De rechter hanteert hierbij het zogenaamde klemcriterium. Hiervan is sprake als een kind klem zit of verloren is geraakt tussen de ouders. Eenhoofdig gezag kan ook toegewezen worden als het noodzakelijk is in het belang van het kind.

Voorbeelden

Situaties waarin eenhoofdig gezag kan worden goedgekeurd zijn bijvoorbeeld:

  • De communicatie tussen u en uw ex-partner verloopt zeer slecht en heeft daardoor een negatieve invloed op uw kind.
  • U en uw ex-partner praten helemaal niet meer met elkaar en de communicatie kan niet meer hersteld worden door overleg of mediation.
  • De privéproblematiek van uw ex-partner heeft invloed op de uitoefening van gezag, zoals een ernstige verslaving aan alcohol of drugs.
  • Aantoonbaar schadelijk gedrag naar u, naar het kind of in het bijzijn van het kind. Het gaat hierbij om gedrag waarvan redelijkerwijs niet kan worden verwacht dat u in overleg gaat met uw ex-partner.
  • Uw ex-partner is langdurig afwezig in het leven van het kind, waardoor uw ex-partner het kind niet meer (goed) kent. Hierdoor is uw ex-partner niet in staat om beslissingen te nemen in het belang van uw kind.
  • Uw ex-partner is in het buitenland gaan wonen en is niet meer bereikbaar.
  • Uw ex-partner vertraagt of blokkeert (zonder tekst en uitleg te geven) belangrijke beslissingen.

Het belang van het kind

De wijziging van gezamenlijk gezag naar eenhoofdig gezag moet in het belang zijn van het kind. Dit belang wordt daarom altijd door de rechter voorop gesteld. In de meeste gevallen wordt de Raad voor de Kinderbescherming door de rechtbank om advies gevraagd voordat er een beslissing wordt genomen over het gezag.

Kinderen vanaf 12 jaar kunnen opgeroepen worden voor een kindgesprek. Dat is een informeel gesprek waarin uw kind zijn mening kan geven over de scheiding.

Gevolgen wijziging ouderlijk gezag

Het beëindigen van het gezamenlijk gezag heeft geen invloed op de verplichting van uw ex-partner om bij te dragen aan het levensonderhoud van het kind. Een ouder zonder gezag dient nog steeds kinderalimentatie te betalen. Beëindiging van het gezamenlijk gezag impliceert niet dat uw ex-partner geen recht meer heeft op omgang met het kind. U moet uw ex-partner ook nog steeds informeren over hoe het met het kind gaat.

Procedure: advocaat verplicht

U bent verplicht om een advocaat in te schakelen bij een verzoek tot eenhoofdig gezag. Een verzoek tot eenhoofdig gezag moet ingediend worden bij de rechter die bevoegd is in de plaats waar uw minderjarige kind woont.

Zoekt u juridische hulp voor een kwestie rondom eenhoofdig gezag en komt u uit de regio Delfzijl, Groningen en Winschoten? Neem dan vrijblijvend contact op met de ervaren advocaten en mediators van Henkelman • Van Nimwegen.

Vrijblijvende kennismaking

Onze gespecialiseerde familierechtadvocaten zijn tevens ervaren (echtscheidings)mediators, mr. Edwin Henkelman is daarnaast overlegscheidingsadvocaat. Komt u uit de regio Groningen, Delfzijl en Winschoten en wilt u vrijblijvend kennismaken met mr. Edwin Henkelman of mr. Eveline van Nimwegen? Neem gerust contact met ons op om een kennismakingsgesprek in te plannen.